Unang sigaw para sa kalayaan at katotohanan

Editoryal ni Philip Piccio

Hindi madaling ipaglaban ang katotohanan at kalayaan lalupa’t ilang dekada ng pang-aalipin at kabuktutan ang kamalayang balak nitong buwagin. Ngunit walang katumbas ang tamis ng kalayaang mangarap at bumuo ng sariling pagkakakilanlan, gayundin ang mamuhay sa liwanag ng katotohan.

Setyembre 1896 nang tuldukan ng6 mga Novo Ecijano, kasabay ng mga Katipunero mula sa ilan pang bahagi ng Pilipinas, ang 333 taong pagsasailalim ng Pilipinas sa pamamahala ng Espanya. Noon di’y binawi ng mga Pilipino ang kanilang kasarinlan mula sa banyagang manlulupig.

Nguni’t tulad ng kasaysayan, ang pagbawi sa nagaping kalayaan ay hindi natatapos sa loob lamang ng tatlong araw, buwan, taon o dekada. Bagkus, ito ay habambuhay na ipinaglalaban at binabantayan.

Gayundin ang pagtaguyod ng katotohanan. Kabalikat ng kapangyarihang ipinagkakaloob nito ang mabigat na responsibilidad at laging nakaambang banta ng muling pagwasak nito. Sa maling kamay, nagiging huwad ang katotohanan at inililigaw nito ang taumbayan sa madilim na bahagi ng kasaysayan kung saan ang kabuktutan ay hayag na ipinagbubunyi habang ginagapos naman ang mga sigaw ng pag-alpas.

Mula sa mga rebolusyon ng 1896 hanggang sa people power ng EDSA noong 1986, ipinamalas ng Pilipino ang walang hanggang paglaban nito para sa kalayaan at katotohanan. Dahil walang ibang paraan kundi ang paulit-ulit na bantayan at pagyamanin nito ang kanyang angking kasarinlan.

edsaIpinakita rin ng mga Novo Ecijano na ang Unang Sigaw nito ay hindi ang huli kundi ang patuloy nitong pagbabantay sa bawat isyu na nagbabantang hamakin ang kanyang angking kalayaan.

Ang rebolusyong digital at impormasyon ay pagpapatibay din ng timyas na hangarin ng bawat nilalang na wala dapat balakid sa kanyang pagpapahayag sa anumang larangan o usapin. Sa malayang mundo, walang may nag-iisang may-ari ng katotohanan. Ngunit dapat ding maging responsable ang sinumang nagbabalak na gamitin ito dahil sa kaakibat na kahihinatnan ng katotohanang isisiwalat, lalupa’t kontrobersyal.

Sa huli, isang masugid na pagsalubong sa katotohanan at kalayaan ang hatid ng website na ito, bilang pagbubunyi ng mga panahong dumaaan at daraan pa kung saan ipinaglalaban ng bawa’t Novo Ecijano at Pilipino ang kanyang kasarinlan at pagkakakilanlan.

 

Unang bahagi: Pagbabalik-Tanaw sa Unang Sigaw ng Nueva Ecija, Setyembre 1896

 

Pangalawang bahagi: Pagbabalik-Tanaw sa Unang Sigaw ng Nueva Ecija, Setyembre 1896

2 comments